Эмгек мыйзамдарынын сакталышын текшерүүдө коштоо
Документтер иретте болуп, жетекчи өз укуктарын жана милдеттерин билсе, текшерүү тынчыраак өтөт. Даярданууга жана мыйзамдын чегинде аракеттенүүгө жардам берем.
Кандай маселени чечет
Иш берүүчүлөр көбүнчө кайсы документтер талап кылынарын, текшерүүнүн негизи менен таанышууга укугу барбы жана анын жыйынтыктары кантип таризделерин билишпейт. Ишкердик субъекттерин пландуу текшерүүнүн тартиби, анын ичинде жазуу жүзүндө кабарлоо талабы КРдин № 72 Мыйзамы менен белгиленген.
Кимдер үчүн
- текшерүү жөнүндө кабарлама алган уюмдар жана жеке ишкерлер
- алдын ала даярданууну каалаган компаниялар
- кадр кызматтарынын жетекчилери
Качан керек
- пландуу текшерүү жөнүндө кабарлама алынды
- кызматкерден даттануу түштү
- текшерүүнүн жыйынтыгы боюнча көрсөтмөгө жооп берүү керек
Кандай документтер жана маалыматтар керек болот
- текшерүү жөнүндө кабарлама жана тескеме (буйрук, көрсөтмө) — болсо
- текшерилүүчү маселелердин тизмеси боюнча кадрдык документтер
- акт жана көрсөтмө — эгер текшерүү жүргүзүлүп бүтсө
Ишке эмнелер кирет
- текшерүүнүн предмети боюнча кадрдык документтерди экспресс-талдоо
- даярдоо керек болгон документтердин тизмеси
- текшерилүүчү субъекттин укуктарын жана милдеттерин түшүндүрүү
- алсыз жерлерге баа жана аларды четтетүү планы
- актыга же көрсөтмөгө жоопту даярдоого жардам
Баскычтар
- 1Негизди талдооКабарламаны, тескемени жана текшерүүнүн предметин изилдейбиз.
- 2Документтерди текшерүүТекшерүүнүн предмети боюнча документтерди текшеребиз.
- 3СунуштарАракеттердин жана документтердин тизмесин беребиз.
- 4Текшерүүдөн кийинАктыны талдап, мыйзамдардын чегинде жоопту даярдоого жардам беребиз.
Эмне аласыз
- зарыл документтердин тизмеси
- алсыз жерлерге баа
- текшерүүнүн жүрүшүндөгү аракеттер боюнча сунуштар
- актыга же көрсөтмөгө жооптун долбоору — эгер иштердин көлөмүнө кирсе
Мөөнөттөр
Кабарламада көрсөтүлгөн мөөнөттөргө жана документтердин көлөмүнө жараша болот; шашылыш кайрылууда иш шарттар макулдашылгандан кийин башталат.
Конкреттүү мөөнөт маселе жана документтер алдын ала талдангандан кийин келишимде бекитилет.
Баасы
Баасы иштердин көлөмү такталгандан кийин аныкталат
Баага кызматкерлердин саны, документтердин саны жана абалы, тармак, мөөнөттөр жана иштин формасы (аралыктан же жеринде) таасир этет.
Натыйжанын мисалы: Пландуу текшерүүнүн алдындагы текшерүү тизмесинин мисалы
Көрсөтмө мисал
| Пункт | Негиз |
|---|---|
| Жазуу жүзүндөгү кабарлама 10 календардык күндөн кечиктирбей алындыбы | № 72 Мыйзамдын 6-беренеси |
| Текшерүү жүргүзүү жөнүндө тескеме (буйрук, көрсөтмө) барбы | № 72 Мыйзамдын 12-беренеси |
| Текшерүүнүн предмети боюнча документтер даярдалдыбы | № 72 Мыйзамдын 17-беренеси |
Форматтын көрсөтмө мисалы. Реалдуу кардар менен иштин натыйжасы болуп саналбайт.
Кызмат боюнча суроолор
Негизди жана кабарламаны текшериңиз: ишкердик субъектисин пландуу текшерүү 10 календардык күндөн кечиктирбестен жазуу жүзүндө кабарлоо шарты менен жүргүзүлөт (КРдин «Ишкердик субъекттерин текшерүүлөрдү жүргүзүүнүн тартиби жөнүндө» № 72 Мыйзамынын 6-беренеси), ал эми текшерүү ыйгарым укуктуу органдын тескемесинин (буйругунун, көрсөтмөсүнүн) негизинде жүргүзүлөт (12-берене). Текшерүүнүн предмети боюнча документтерди даярдап, жооптуу адамды дайындаңыз. Сиз кызматтык күбөлүктү жана текшерүүнүн негизи болгон документтерди көрсөтүүнү талап кылууга укуктуусуз (17-берене).
Документтер тескемеде көрсөтүлгөн текшерүүнүн предмети менен аныкталат. Эреже катары, булар — эмгек келишимдери жана буйруктар, ички эмгек тартибинин эрежелери жана башка жергиликтүү актылар, иш убактысын эсепке алуу табелдери, эмгек акы жана өргүүлөр боюнча документтер, эмгекти коргоо боюнча документтер. Текшерилүүчү субъект текшерүүчүлөрдүн мыйзамдуу талабы боюнча документтерди берүүгө милдеттүү (№ 72 Мыйзамдын 17-беренеси).
Жетекчилер жана кызмат адамдары мыйзамдарда белгиленген учурларда жана тартипте жоопкерчилик тартышат (КР ЭКнын 236-беренеси). КРдин Укук бузуулар жөнүндө кодексинде өзүнчө курамдар бар — мисалы, эмгекти коргоо жөнүндө мыйзамдын талаптарын бузуу, эмгек акыны төлөбөө, эмгек келишимин тариздебестен ишке тартуу. Мындан тышкары, ыйгарым укуктуу органдын көрсөтмөлөрү жана кызматкерлер менен эмгек талаштары болушу мүмкүн. Конкреттүү кесепеттер бузууга жана жагдайларга жараша болот — аларды ченемдердин колдонуудагы редакциясы боюнча баалайм.
Ченемдик негиз
- КРдин «Ишкердик субъекттерин текшерүүлөрдү жүргүзүүнүн тартиби жөнүндө» Мыйзамы, 25.05.2007, № 726, 12, 17-беренелер
- КР Эмгек кодекси, 23.01.2025, № 23230, 234, 235-беренелер
Актылардын редакциялары төмөнкү датага карата текшерилген: 16.10.2026.
Маселеңизди талкуулайлы
Жагдайды WhatsApp аркылуу сүрөттөп бериңиз же өтүнмө калтырыңыз — мен чоо-жайын тактап, иштин форматын сунуштайм.